Đáp ứng yêu cầu tác chiến hiệp đồng quân - binh chủng quy mô lớn ở giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quân đoàn 2 – Binh đoàn Hương Giang được thành lập ngày 17 tháng 5 năm 1974 trên chiến trường Trị - Thiên.

     Đội hình Quân đoàn 2 gồm 3 Sư đoàn Bộ binh: Sư đoàn 304, Sư đoàn 325, Sư đoàn 324, Sư đoàn phòng không 673 và các Trung, Lữ đoàn binh chủng. Đó là những đơn vị chủ lực có bề dày truyền thống, từng lập nhiều chiến công vẻ vang trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.

     Là Quân đoàn chủ lực, cơ động chiến lược thành lập trên chiến trường miền Nam, ngay trận đầu ra quân, Quân đoàn đã dành thắng lợi quan trọng trong chiến dịch Nông Sơn-Thượng Đức (1974).

     Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975, Quân đoàn đã tham gia chiến dịch giải phóng Trị-Thiên-Huế, Đà Nẵng. Đặc biệt, với sức đột kích mạnh, sức cơ động cao, khả năng tác chiến hiệp đồng quân-binh chủng quy mô lớn, Quân đoàn đã hành quân thần tốc, đánh địch mà đi, mở đường mà tiến, góp phần giải phóng các tỉnh duyên hải miền Trung; kịp thời tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh trên một hướng trọng yếu. Trong chiến dịch lịch sử này, Quân đoàn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đánh chiếm dinh Độc Lập, bắt toàn bộ nội các chính quyền Sài Gòn, góp phần giải phóng Sài Gòn-Gia Định, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống  nhất Tổ quốc.

     Tiếp đó, Quân đoàn đã tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế giúp bạn Lào, Campuchia. Phát huy truyền thông vẻ vang "Thần tốc - Táo bạo - Quyết thắng" trong kháng chiên, bước  vào thời kỳ thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, Quân đoàn đã đoàn kết phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.Tôi nhiệt liệt biểu dương chủ trương viện lịch sử của Bộ Tư lệnh Quân đoàn và cố gắng của tập thể tác giác đã biên soạn cuốn “Lịch sử Quân đoàn 2 (1974-2004)”. Cuốn sử đã ghi lại được những chiên công, thành tích tiêu biểu của Quân đoàn trong 30 năm qua, sẽ góp phần giáo dục truyền thông cho cácthế hệ cán bộ, chiên sĩ Quân đoàn và các thê' hệ trẻ Việt Nam. Ngày nay, trước tình hình và nhiệm vụ mới, mong rằng toàn thể cán bộ, chiên sĩ, công nhân viên Quân đoàn 2 tiếp tục phát huy bản chất “Bộ đội Cụ Hồ" và truyền thông vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, ra sức xây dưng Quân đoàn vững mạnh, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, ngày càng hiện đại, không ngừng nâng cao sức mạnh chiến đấu, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, xứng đáng là Binh đoàn Hương Giang anh hùng; góp phần thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới xây dựng đất nước giàu mạnh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa.

Hà Nội, ngày 20 tháng 11 năm 2003



Đại tướng Võ Nguyên Giáp